Сучаснае развіццё юрыдычнага факультэта Белдзяржуніверсітэта

Новы этап развіцця ўніверсітэцкай юрыдычнай навукі быў звязаны з карэннай рэарганізацыяй усяго грамадска-палітычнага ладу і абвяшчэннем Дэкларацыі аб суверэнітэце БССР 1990 года. У рэфарматарскі час з 1989 года факультэт узначальваў Валерый Мікалаевіч Гадуноў. У Рэспубліцы Беларусь пачаўся працэс дэмакратызацыі грамадства і фарміравання якасна новай прававой сістэмы, у якім прынялі актыўны ўдзел вучоныя юрыдычнага факультэта.

Пасяджэнне дэканата. 2001 год. Павялічыць.Супрацоўнікі факультэта прынялі актыўны ўдзел у стварэнні Асноўнага Закона незалежнай Беларусі. У склад Канстытуцыйнай камісіі былі ўключаны В.М. Гадуноў, С.Р. Драбязка, В.Ф. Чыгір, М.Ф. Чудакоў, Я.А. Юхо, а ў склад рабочай камісіі – А.А. Галаўко, І.І. Марціновіч, М.Р. Юркевіч і інш.

З 1993 года на факультэце вылучылі тры аддзяленні: “правазнаўства”, “паліталогія” і “міжнароднае права”.

Заўсёды ў сувязі з пераменамі даследчыкі шукаюць філасофскія і ідэалагічныя арыенціры, якія б дапамагалі навуковаму асэнсаванню рэчаіснасці. 3 мэтай вырашэння канкрэтных задач дзяржаўна-прававога будаўніцтва перш за ўсе неабходна глыбокае разуменне асноватворных паняццяў “дзяржава і права”, “дзяржава і асоба”, “сацыяльная прававая дзяржава” і інш. Публікацыі навукоўцаў юрыдычнага факультэта апошніх гадоў (манаграфіі, падручнікі, вучэбныя дапаможнікі, навуковыя артыкулы і інш.) адлюстроўваюць новыя тэндэнцыі ў прававой навуцы. У публікацыях вучоных-тэарэтыкаў (А.М. Абрамовіча, С.Р. Драбязкі, А.Г. Цікавенкі і інш.) надаецца ўвага тэарэтычным падставам удасканалення дзяржаўнага апарату і права, шляхоў пабудовы дэмакратычнай сацыяльнай прававой дзяржавы ў Рэспубліцы Беларусь. Гісторыкі права (Т.І. Доўнар, У.М. Сатолін, Я.А. Юхо) працягваюць даследаваць дзяржаўнасць і права Беларусі дарэвалюцыйнага перыяду прысвячаюць свае працы выяўленню гістарычных асаблівасцей і пераемнасці дзяржаўна-прававога будаўніцтва, прымаюць актыўны ўдзел у перавыданні старажытных нарматыўных актаў, выдадзеных на тэрыторыі Беларусі. Пакладзены пачатак стварэнню шматтомнай працы па гісторыі дзяржаўнасці і права Беларусі са старажытнасці да нашых дзён, выдадзена кніга Р.А. Васілевіча, Т.І. Доўнар, Я.А. Юхо “Гісторыя канстытуцыйнага права Беларусі” (2001).

На кафедры канстытуцыйнага права праводзяцца даследаванні новага канстытуцыйнага, адміністрацыйнага, фінансавага заканадаўства, сістэмы дзяржаўнай улады, узаемаадносін дзяржавы і чалавека, сістэмы мясцовага самакіравання, прававога статуса грамадзяніна і чалавека. Выдадзены шэраг кніг Р.А. Васілевіча “Парламент Республики Беларусь. Конституционно-правовой аспект” (1995), “Конституция и некоторые вопросы защиты прав и свобод гражданина” (1998), “Органы государственной власти Республики Беларусь” (1998), “Нормативно-правовые акты Республики Беларусь” (2000), “Конституция Республики Беларусь. Научно-практический комментарий” (2005) і інш.

Вучэбны корпус Мінскага юрыдычнага інстытута па вул. Маскоўскай, 17. Павялічыць.Актуальным праблемам права прысвечаны кнігі І.I. Марціновіч “Судебно-правовая реформа в Республике Беларусь” (у сааўт. з М.І. Пастуховым 1995) і інш.; В.Ф. Чыгіра – “Приватизация жилья” (1993), “Юридические лица” (1994), “Кредиты и субсидии на приобретение и оплату жилья” (1996), I.С. Цішкевіча – “Квалификация хищений имущества” (1996) і інш.

Важным накірункам юрыдычнай навукі Беларусі сталі даследаванні ў галіне аховы навакольнага асяроддзя, у тым ліку кіравання прыродакарыстаннем і аховай навакольнага асяроддзя (С.А. Балашэнка), правоў грамадзян у сферы навакольнага асяроддзя (Т.І. Макарава), аховы навакольнага асяроддзя гарадоў (Н.А. Шынгель), прыродных тэрыторый, якія ахоўваюцца (В.Я. Лізгара), прававога рэжыму лясоў (А.У. Лаеўская). Выдадзены кнігі С.А. Балашэнкі, Т.І. Макаравай “Международно-правовая охрана окружающей среды и права человека” (1999), С.А. Балашэнкі “Государственное управление в области охраны окружающей среды” (2000), С.А. Балашэнкі, А.У. Лаеўскай, Т.І. Макаравай “Право на благоприятную окружающую среду (как его защитить?)” (2000) і інш.

Адной з найважнейшых функцый юрыдычнай навукі з'яўляецца распрацоўка падручнікаў і дапаможнікаў. Так, былі выдадзены вучэбныя дапаможнікі “Уголовное право” ў 2 т. (1978), “Крымінальнае права Беларусі” (1997), “Гражданский процесс” у 4 т. (1979-1982), “Гражданское право БССР” у З т. (1975-1978), “Уголовный процесс” у З ч. (1979), “Советское строительство” (1979), “Суд и правосудие в БССР” (1977), “Административное право Республики Беларусь” (1997), а таксама каля дзесяці вучэбных дапаможнікаў па гісторыі дзяржавы і права Беларусі. У апошнія гады выдадзены падручнікі “Международное частное право” (1995), “Трудовое право” (1997), “Гражданское право” ў 2 ч. (2000, 2002), “Гражданский процесс. Общая часть” (2000), “Гражданский процесс. Особенная часть” (2002), “Судоустройство” (2002); надрукаваны навукова-практычныя каментарыі да грамадзянскага, крымінальнага, грамадзянска-працэсуальнага, працоўнага і іншых кодэксаў.

З набыццём рэспублікай рэальнага суверэнітэту перад вучонымі юрыдычнага факультэта паўсталі новыя задачы – выпрацаваць накірункі і перспектывы развіцця прававой рэформы ў Рэспубліцы Беларусь, шляхі і сродкі ўдасканалення палітычнай сістэмы, сфармуляваць тэарэтычныя асновы паспяховай і эфектыўнай праватворчасці, унесці прапановы па ўдасканаленню заканадаўства і г.д. У сувязі з гэтым на факультэце перш за ўсё вызначана кола найбольш важных і актуальных прававых праблем. З улікам айчыннага гістарычнага вопыту і прагрэсіўных напрацовак сусветнай юрыспрудэнцыі даследуюцца фундаментальныя тэарэтычныя праблемы дзяржавы і права, выпрацоўваюцца практычныя рэкамендацыі па ўдасканаленню дзеючага заканадаўства.

Важным накірункам >навукова-даследчай дзейнасці факультэта з’яўляецца ўдзел яго супрацоўнікаў ў распрацоўцы і навуковай экспертызе праектаў нарматыўна-прававых актаў, аб плённасці якога сведчыць і актыўны ўдзел у апошнія гады ў падрыхтоўцы і навуковым каменціраванні шэрага кодэксаў і законаў Рэспублікі Беларусь.

Міжнародная навукова-практычная канферэнцыя “Эфектыўнасць крымінальнай юстыцыі ў кантэксце вяршэнства права” - 2003. Павялічыць.Міжнародная навукова-практычная канферэнцыя “Працоўны кодэкс Рэспублікі Беларусь: сучаснасць і будучыня” - 2003. Павялічыць.На штогадовых >навуковых і навукова-практычных канферэнцыях, якія сталі традыцыйнымі на юрыдычным факультэце, абмяркоўваюцца важнейшыя праблемы юрыдычнай навукі, адбываецца абмен вопытам з вучонымі іншых краін. У цэнтры ўвагі вучоных пастаянна знаходзяцца актуальныя праблемы тэорыі і гісторыі дзяржавы і права, канстытуцыйнага, адміністрацыйнага, грамадзянскага, гаспадарчага, экалагічнага, зямельнага, крымінальнага, працэсуальнага і іншых галін права. Вучоныя-юрысты ўносяць вялікі ўклад у працэс удасканалення арганізацыі і дзейнасці дзяржаўнага апарату, кадыфікацыю заканадаўства, распрацоўку новых форм і сродкаў забеспячэння законнасці як неабходнай умовы фарміравання грамадзянскай супольнасці і сацыяльнай прававой дзяржавы.

Неабходнай умовай перспектыўнага развіцця факультэта з’яўляецца падрыхтоўка маладой змены, якая будзе вызначаць будучае юрыдычнага факультэта і юрыдычнай навукі. Поспех у працэсе пераемнасці перш за ўсё залежыць ад добрай падрыхтоўкі студэнтаў. Прафесарска-выкладчыцкі склад факультэта надае гэтаму першачарговую ўвагу. На ўсіх кафедрах функцыяніруюць навуковыя гурткі.

 Міжнародная навукова-практычная канферэнцыя “Міжнародная навуковая канферэнцыя студэнтаў і аспірантаў “Праблемы развіцця заканадаўства і правапрымяніцельнай практыкі” - 29-30 кастрычніка 2004 г. Пленарнае пасяджэнне. Павялічыць.Студэнты прымаюць актыўны ўдзел у студэнцкай навукова-даследчай дзейнасці, аб чым сведчаць канферэнцыі на факультэце і студэнцкія публікацыі. Штогод у кастрычніку ладзіцца міжнародная канферэнцыя студэнтаў і аспірантаў, у якой прымае ўдзел навуковая моладзь з Беларусі, Літвы, Польшчы, Расіі і Украіны. Акрамя таго, нашыя студэнты наведваюць навуковыя і навукова-практычныя канферэнцыі ў Беларусі і па-за яе межамі, адкуль заўжды вяртаюцца з граматамі і лістамі падзякі.

 Юрыдычная Алімпіяда - 2005. Дзень другі. Узнагароджанне. Павялічыць.На базе юрыдычнага факультэта праводзіцца >Беларуская студэнцкая юрыдычная алімпіада – інавацыйная форма вышэйшай адукацыі, якая стымулюе навукова-даследчую працу студэнтаў і адначасова накіравана на ўдасканаленне сістэмы беларускай юрыдычнай адукацыі.

На факультэце маецца >аспірантура і дактарантура. За апошнія пяць гадоў на факультэце абаронена звыш 40 кандыдацкіх >дысертацый.

Адкрыццё вучэбнага корпуса юрыдычнага факультэта БГУ па вул. Ленінградскай, 8. Павялічыць.У цяперашні час на юрыдычным факультэце вядзецца падрыхтоўка юрыстаў па трох спецыяльнасцях (“правазнаўства”, “эканамічнае права”, “паліталогія”). Вучэбны працэс забяспечваюць такія вядомыя вучоныя-юрысты як Абрамовіч А. М., Бібіла В. М., Броўка Ю. П., Васілевіч Р. А., Галаўко А. А., Доўнар Т. І. Драбязка С. Р., Дулаў А. В., Лейзераў А. Ц., Марціновіч І. І., Цікавенка А. Г., Хоміч У. М., Чыгір В. Ф., Юркевіч М. Р. і іншыя. Дэканам юрыдычнага факультэта з 2002 года з’яўляецца Сяргей Аляксандравіч Балашэнка.

30 жніўня 2005 года факультэт зноў ветліва адчыніў свае дзверы ва ўніверсітэцкім гарадку ў новым будынку па адрасе: вул. Ленінградская, 8

Паступова пераўтвараецца ў традыцыю штогадовы летні ўніверсітэт, які праводзіцца з чэрвеня 2011 г. з партнёрамі з Нямеччыны і Францыі. Восенню 2012 г. юрыдычны факультэт упершыню вітаў гасцей і ўдзельнікаў >Міжнароднага студэнцкага конкурсу па міжнародным гандлёвым праве і міжнародным камерцыйным арбітражы ICC Lex Mercatoria. Юрыдычны факультэт заўжды адкрыты для >міжнароднага супрацоўніцтва, як у галіне навучання, так і ў галіне навукі.

Старонкі віртуальнага музея юрыдычнага факультета:
-- Вытокі юрыдычнай школы на землях Беларусі
-- Першыя крокі па аднаўленню вышэйшай юрыдычнай адукацыі на Беларусі
-- Установа вышэйшай юрыдычнай адукацыі БССР
-- Пасляваенная адбудова і ўздым беларускай прававой навукі
-- Сучаснае развіццё юрыдычнага факультэта Белдзяржуніверсітэта
-- Знакамітыя выпускнікі юрыдычнага факультэта
-- Кіраўнікі факультэта